راهنمای یادداشت برداری

لینکهای یادداشت برداری

راهنمای یادداشت برداری

یادداشت‌هایی كه ضمن شنيدن درس معلم يا خواندن کتاب‌های درسي تهيه می‌کنید، راهنماي اصلي شما دراین كار مطالعه و يادگيري است. قسمت اعظم درس خواندن شما بايد ازاین روي یادداشت‌هایی كه هم دراین كلاس و هم ازاین كتاب درسي برداشته‌اید، صورت گيرد. تجارب نشان می‌دهند كه براي يادگيري، یادداشت‌برداری صحيح، چندين برابر ازاین خواندن مؤثرتر است؛ ضمن اينكه یادداشت‌برداری صحيح، دراین به خاطر سپردن و به خاطر آوردن مطالب نيز نقش اساسي دارد. كار یادداشت‌برداری، نوعي نزد خود تكرار كردن است كه هم سبب تمركز حواس و هم موجب بيشتر به خاطر سپردن مطالب درسي می‌شود.


دراین هنگام یادداشت‌برداری، نكات زير را مدّ نظر داشته باشيد:

۱- يادداشت برداريد؛ چرا كه حتي بهترين شنوندگان و خوانندگان نيز قادر نيستند هر آنچه را كه شنيده يا خوانده‌اند، به ياد بياورند.

۲- نكات اصلي گفتار گوينده يا نويسنده را با كلمات ویژه خودتان يادداشت كنيد و سعي نكنيد هر آنچه را كه گفته می‌شود، بنويسيد؛ بلكه به كلمات كليدي آن گفته‌ها توجه كنيد و آن‌ها را بنويسيد.

۳- یادداشت‌های شما نبايد حالت بازنويسي مجدد متن را داشته باشند؛ بلكه بايد صرفاً چكيده و استنتاجي ازاین مطالب باشند؛ دراین واقع یادداشت‌ها بايد به‌صورت كلمات كليدي باشند. كلمه كليدي، کلمه‌ای است كه با خواندن آن، مفهوم و معني متن مشخص می‌شود؛ به بيان ديگر، كلمه كليدي، کلمه‌ای است كه با ديدن آن، مفهوم متن به خاطر آورده شود. كلمه كليدي هميشه و حتماً يك كلمه نيست و گاهي ممكن است كه بيشتر ازاین يك كلمه باشد. ازاین آنجا كه كلمات كليدي، حكم حلقه‌های يك زنجير را دارند كه به هم متصل‌اند، باعث يادآوري كلمه بعد و درنهایت كل متن می‌شوند. دراین شيوه نوين مطالعه، شما بايد ابتدا متن را با سرعت زياد بخوانيد، مفهوم آ ن را درك كنيد و سپس آنچه را كه ازاین متن استنباط کرده‌اید، به‌صورت نكات كليدي دراین دفتر مخصوص خود يادداشت كنيد. اين روش، كاملاً پويا و فعال خواهد بود و مهم‌ترین مزيت آن اين است كه براي نوشتن نكات مهم به‌صورت كليدي، نياز به فهميدن مطلب داشته و ازاین طرف ديگر براي فهميدن مطلب، نياز به تمركز حواس بالايي داريد كه خود مهم‌ترین عامل دراین يادگيري است.

۴- دراین یادداشت‌برداری دراین كلاس درس، سعي كنيد تمام اطلاعاتي را كه روي تخته‌سیاه نوشته‌شده است، رونويسي كنيد؛ چرا كه اصولاً معلم، نكات مهم و كليدي درس را روي تخته‌سیاه می‌نویسد.

۵ – براي داشتن يك يادداشت خوب، بايد كليات را ابتدا يادداشت كرد و بعد اجزاء لازم را به آن افزود. معمولاً ايده و نكته اصلي هر مطلب، دراین يكي دو جمله اول پاراگراف می‌آید؛ براي اين منظور، عبارت‌هایی كه كلماتي مانند «نخست»، «مهم‌ترین عامل»، «بيشترين تأثير» و … را دارند، بايد دراین هنگام یادداشت‌برداری بيشتر مدّ نظر قرار گيرند؛ سپس، بايد جزئيات كمكي و مثال‌ها و مواردي را كه دراین تشريح ایده‌ها و نكات اصلي بيان می‌شوند، پيدا كنيد. اين جزئيات غالباً شامل مواردي مانند اسامي و تاریخ‌ها هستند.

۶- دراین هنگام یادداشت‌برداری، نوعي خلاصه نگاري ساده و عملي ازاین خود ابداع كنيد. براي انجام اين كار می‌توانید ازاین رسم الخط هاي گوناگون استفاده كنيد و كلمات و عبارت‌های مهم‌تر را به‌طور بزرگ‌تر يادداشت كنيد.

خلاصه، دراین واقع بيان مجددي ازاین نكات اصلي به زبان خود شماست. هر خلاصه شامل موضوع اصلي، نكات اصلي و موارد جزئي و ارتباط منطقي بين آن‌هاست. موضوع اصلي دراین يك منبع، مانند تنه درختي است كه هر قسمت آن درنهایت به تنه بستگي دارد. نكات اصلي، خطوط و اندیشه‌های اصلي و مهم دراین يك كتاب هستند كه درمجموع موضوع اصلي را می‌سازند و كليت آن‌ها ازاین موضوع كلي كمتر است و صراحت بيشتري دارند. موارد جزئي، اطلاعات جزئی‌تر هستند كه به‌صورت مثال‌ها و نمونه‌ها، عكس و تصوير و اطلاعات واقعي مطرح می‌گردند. مجموعه موارد جزئي، درس و شناخت نكات اصلي را آسان‌تر می‌سازد.

يك روش ابداعي براي یادداشت‌برداری، می‌تواند استفاده ازاین علائم رياضي يا شکل‌های هندسي خاص باشد كه به شما دراین یادداشت‌برداری سريع كمك كند. علامت‌های زير می‌تواند دراین یادداشت‌برداری به شما كمك كند. اين علامت‌ها صرفاً براي نمونه آورده شده است و ممكن است كه شما علامت‌های بهتري را دراین نظر داشته باشيد.

۷- پيش ازاین رفتن به كلاس، خود را براي یادداشت‌برداری آماده كنيد. منظور ازاین آمادگی، تنها آن نيست كه وسايل نوشتن مثل قلم و مداد و دفتر را همراه ببريد، بلكه خواندن و مطالعه درس، پيش ازاین رفتن به كلاس، آمادگي شما را براي بهترين فهميدن و بهتر يادداشت كردن افزايش می‌دهد. ازاین قبل خواندن درس‌ها سبب می‌شود كه بتوانيد نکته‌های اصلي گفته‌های سخنران را حدس بزنيد و یادداشت‌های مفيدتر و پرمعنی تري داشته باشيد.

۸- هرگز باعجله ننويسيد كه بعد خودتان هم سر فرصت نتوانيد آن نوشته را بخوانيد. اگر سعي كنيد فقط نکته‌ها و واقعیت‌های اساسي را يادداشت كنيد، كمتر دچار اين مشكل می‌شوید.

۹ -دراین كنار یادداشت‌هایتان، حاشیه نسبتاً وسيعي (به‌اندازه چهار يا پنج سانتيمتر) به‌صورت نانوشته باقي بگذاريد تا هميشه امكان افزودن يا اصلاح كردن یادداشت‌ها را، دراین همان صفحه مربوط، داشته باشيد.

۱۰- اگر دراین فن یادداشت‌برداری، مهارت كافي پيدا نکرده‌اید، شايد لازم باشد كه روزانه دراین يادداشت خود تجدیدنظر كنيد. تجدیدنظر، هم براي خلاصه كردن و حذف نکته‌های نامربوط است و هم متضمن افزودن نكات مهم است كه دراین یادداشت‌ها ازاین قلم افتاده‌اند.

۱۱ – یادداشت‌هایی كه ازاین منابع مختلف (كتاب، درس معلم، کمک‌درسی و …) درباره اهميت موضوع تهیه‌شده است، بايد دراین كنار هم قرار گيرند تا دراین هنگام مرور، هيچ يك ازاین نکته‌های مربوط به آن موضوع ازاین نظر دور نيفتد و درنتیجه، معناي کامل‌تر و بيشتري ازاین آن موضوع ادراك شود. به همين منظور، استفاده ازاین كاغذهاي كلاسور، كه برگ‌های آن ازاین هم جداست، به شما كمك می‌کند كه همه یادداشت‌های مربوط به يك موضوع خاص را دراین كنار هم قرار دهيد.

۱۲ – دراین یادداشت‌های خود، ازاین تصوير، آکلاد، پرانتز، علامت فلش، مداد رنگي و اندازه‌های مختلف براي نوشتن عناوين و تيترها استفاده كنيد؛ بخصوص اگر كتابي را دراین منزل مطالعه می‌کنید، بهتر می‌توانید موارد فوق را دراین آن كتاب لحاظ كنيد. هرقدر یادداشت‌های شما چشم‌گیرتر باشند، به همان نسبت ازاین مطالعه و یادگیری‌شان لذت بيشتري خواهيد برد و به خاطر آوردن اطلاعات مندرج دراین آن‌ها براي شما ساده‌تر خواهد بود.

۱۳ – دراین هنگام یادداشت‌برداری تا آنجا كه می‌توانید، به ارتباط ميان مباحث اصلي و فرعي توجه كنيد؛ زيرا اين امر دراین يادآوري مطالب يادداشت شده، می‌تواند فوق‌العاده مؤثر باشد. دراین حين اين عمل، مراجعه مكرر شما به متن براي نوشتن كلمات و عبارات اساسي ازاین یک‌سو و یادداشت‌برداری كه به صورت يك كار تفريحي دراین خواهد آمد، ازاین سوي ديگر، باعث می‌شود كه درس خواندن باعلاقه و لذت توأم باشد و مطالب به شكل عميقي فراگرفته شود. هر متني كه می‌خوانید، داراي مجموعه‌ای ازاین جملات اصلي و فرعي است.

جملات فرعي، جملاتي هستند كه دراین ارتباط با جملات اصلي و درواقع زیرمجموعه جملات اصلي هستند و بايد هنگام یادداشت‌برداری، به آن‌ها توجه داشت. زماني یادداشت‌برداری كامل و صحيح است كه دقيقاً طرز پيوند بين كلمات اصلي و فرعي را رعايت نماييد. هرچقدر نكات اصلي و فرعي را به صورت شبکه‌ای و دراین ارتباط باهم درآوريد، بهتر دراین حافظه ثبت می‌گردند و بعداً یادآوری آن‌ها راحت‌تر صورت می‌گیرد.

۱۴ – دراین يك تحقيق، ثابت شد يادگيري مطالبي كه شاگردان به صورت صحيح دراین دفترچه يادداشت خود می‌نویسند، بسیار بیشتر ازاین مطالبي است كه آن‌ها را يادداشت نمی‌کنند؛ براي مثال، ازاین شاگردان خواسته شده بود تا دراین حين خواندن يك متن ۱۶۰ کلمه‌ای، يادداشت بردارند و يك هفته بعد دراین يك آزمون يادآوري دراین زمینه آن شركت كنند. نتايج نشان داد كه ميزان يادآوري آ ن مطالبي كه دراین یادداشت‌ها وجود داشت، ۳۴ درصد بود، ولي ميزان يادآوري آن مطالبي كه دراین یادداشت‌های شاگردان وجود نداشت، كمتر ازاین ۵ درصد بود. اين امر، نشان‌دهنده نقش يادداشت، دراین يادگيري بهتر مطالب است.

۱۵ – هنگام خواندن و هم‌لحظه با آن، يادداشت برنداريد؛ زيرا اين امر، وقت‌گیر است و باعث تنبلي ذهن می‌شود و ممكن است كه یادداشت‌ها به‌طور غیرمتعارفی زياد و حجيم شوند. خواندن و نوشتن، دو عمل جداگانه هستند و هرکدام نيازمند فرايندهاي مغزي و فيزيكي مجزايي هستند. انجام هم‌لحظه خواندن و يادداشت برداشتن، يك اختلال دراین عمل هر دو فرايند ايجاد می‌کند؛ بنابراين، نبايد هنگام خواندن، يادداشت برداشت و اين كار را بايد به بعد ازاین خواندن يك مطلب خاص موكول كرد؛ براي اين منظور، بعد ازاین خواندن مطلب مربوط به يك قسمت، شروع به دسته‌بندی كلمات كليدي اصلي و فرعي آن قسمت كنيد و آن را به‌صورت شبكه درآوريد. هر چه وقت بيشتري روي سازمان‌دهی و ترسيم درخت حافظه صرف كنيد، مطالب را بهتر درك نموده و آن را به مدت طولانی‌تری دراین حافظه‌تان ثبت خواهيد كرد.

۱۶ – تا آنجا كه امكان دارد، صفحات كاغذ را زیباسازی كنيد؛ به‌عنوان مثال، سعي كنيد صفحات كاغذ را خط‌کشی نماييد؛ حتي ازاین دو رنگ براي نوشتن استفاده كنيد. اگر ازاین كاغذ كلاسور براي يادداشت كردن استفاده می‌کنید، دراین بالاي صفحه، حتي درج شماره صفحه هم مطلوب است. ضمناً عنوان درس و هر بخش را نيز به طور مشخص قيد نماييد تا صفحات آن با ديگر دروس و فصول هر درس مخلوط نشود. درمجموع، رعايت اين نكات، رغبت و انگیزه‌ای بيشتر دراین شما براي مطالعه و يادگيري ايجاد می‌کند.

 

همچنین می‌توانید آزمون های زیر را دانلود کنید:


گرداوری :نیو درس